ଉତ୍କଳ ଦିବସ: ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଗୌରବ
ଚାରୁ ହାସମୟୀ ଚାରୁ ଭାଷମୟୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ, ଜନନୀ ।"
ଉପକ୍ରମ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧ ତାରିଖକୁ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ 'ଉତ୍କଳ ଦିବସ' ବା 'ଓଡ଼ିଶା ଦିବସ' ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ ଏକ ଅତି ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବର ଦିନ। ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଭାରତର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା। ଏହି ଐତିହାସିକ ବିଜୟକୁ ମନେ ପକାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦିବସଟିକୁ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଗଠନର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଦେଶ ସହ ମିଶି ରହିଥିଲା। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ 'ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ' ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷର ସଂଗ୍ରାମ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମାତ୍ର ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା (କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, କୋରାପୁଟ ଓ ଗଞ୍ଜାମ) ଥିଲା।
ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା
ଓଡ଼ିଶା ଗଠନରେ ଅନେକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଅବଦାନ ରହିଛି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ହେଲେ:
- ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ: ଯାହାଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ଜନକ କୁହାଯାଏ।
- ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ: ଯାହାଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ।
- ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି: ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ସେ ଲଣ୍ଡନରେ ନିଜର ଦୃଢ଼ ଦାବି ରଖିଥିଲେ।
- ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି: ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସେ ସାରା ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ।
ପାଳନ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଉତ୍କଳ ଦିବସ ଦିନ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଉତ୍ସବମୁଖର ହୋଇଉଠେ। ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ବିଭିନ୍ନ ସଭା ସମିତି ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ। ବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହୁଏ। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ 'ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ' ଗାନ କରାଯାଇ ପରିବେଶକୁ ଦେଶପ୍ରେମରେ ଭରି ଦିଆଯାଏ।
ଉପସଂହାର
ଉତ୍କଳ ଦିବସ କେବଳ ଏକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଆମର ଆତ୍ମସମ୍ମାନର ଦିନ। ଆଜିର ଦିନରେ ଆମେ ଶପଥ ନେବା ଉଚିତ ଯେ, ଆମେ ଆମର ମାତୃଭାଷା ଓ ମାତୃଭୂମି ଓଡ଼ିଶାର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସଦାସର୍ବଦା ଚେଷ୍ଟିତ ରହିବା। ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ହିଁ ଆମର ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ।
ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ (FAQ)
୧. ଓଡ଼ିଶା କେଉଁ ମସିହାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ହୋଇଥିଲା?ଓଡ଼ିଶା ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧ ତାରିଖରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।
୨. ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ କିଏ ଥିଲେ?ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ ହବାକ୍ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ।
୩. ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ କେଉଁଠି ଥିଲା?ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ ସମୟରେ ଏହାର ରାଜଧାନୀ କଟକ ଥିଲା।