ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ଜନକ, ମହାନ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର ମଧୁସୂଦନ ଦାସ (ମଧୁବାବୁ)ଙ୍କ ନାମ ଇତିହାସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲିଖିତ। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଜାତିକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେବା ପାଇଁ ସେ ନିଜର ସମଗ୍ର ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ।
ଜନ୍ମ ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା
ମଧୁବାବୁ ୧୮୪୮ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୮ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ସତ୍ୟଭାମାପୁରଠାରେ ଏକ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାଜୁଏଟ୍, ପ୍ରଥମ ଏମ୍.ଏ. ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଓକିଲ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଖର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଏବଂ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ଚିନ୍ତାଧାରା ଯୋଗୁଁ ସେ କେବଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।
ଯେଉଁ ଜାତିର ନାମ ଥିଲା ଜଗତରେ, ତାହା କି ଲୋପ ହେବ ତୁମ ଅନ୍ତରେ?"
ଓଡ଼ିଶା ଗଠନରେ ଭୂମିକା
ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ରହିଥିଲା। ମଧୁବାବୁ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ 'ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ' ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ସମସ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକାଠି କରି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବା। ତାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ହିଁ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଦେଶ ହୋଇପାରିଥିଲା।
ସମାଜ ସଂସ୍କାର ଓ ଶିଳ୍ପାୟନ
ମଧୁବାବୁ କେବଳ ଜଣେ ରାଜନେତା ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ଦୂରଦର୍ଶୀ ଶିଳ୍ପପତି। ଓଡ଼ିଶାର କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ କରିବା ପାଇଁ ସେ 'ଉତ୍କଳ ଟ୍ୟାନେରି' ଏବଂ 'ଓଡ଼ିଶା ଆର୍ଟ ୱେୟାର୍' ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ତାରକସି କାମକୁ ସେ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ।
- ଉପାଧି: ଉତ୍କଳ ଗୌରବ, କୁଳବୃଦ୍ଧ।
- ପ୍ରମୁଖ କବିତା: ଉତ୍କଳ ସନ୍ତାନ, ଜନନୀର ଉକ୍ତି।
- ସ୍ମୃତି ଦିବସ: ଫେବୃଆରୀ ୪ (ତିରୋଧାନ ଦିବସ), ଅପ୍ରେଲ ୨୮ (ଓକିଲ ଦିବସ)।
ଉପସଂହାର
ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଓ ନିର୍ଭୀକତା ପ୍ରତିଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ। ୧୯୩୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୪ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା। ମାତ୍ର ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିଟି ସଫଳତା ପଛରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ସଂଗ୍ରାମ ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଛି।
ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ (FAQ)
୧. ମଧୁସୂଦନ ଦାସ କେବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ?ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ୧୮୪୮ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୨୮ ତାରିଖରେ କଟକର ସତ୍ୟଭାମାପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
୨. ଓଡ଼ିଶାରେ 'ଓକିଲ ଦିବସ' କେବେ ପାଳନ କରାଯାଏ?ମଧୁବାବୁଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ଅପ୍ରେଲ ୨୮ ତାରିଖକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ 'ଓକିଲ ଦିବସ' ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
୩. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ?ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।